بیمه چیست؟

پروفسور ژان فوراسیته فرانسوی معتقد است که بیمه عملی است که به موجب آن یک شخص در ازاء پرداخت وجهی تعهد جبران خسارت را درصورت تحقق خطری به دست می آورد و این جبران خسارت توسط موسسه یا سازمانی تعهد می شود که مجموعه هایی از این خطرها را تقبل کرده است و آثار آنها را با استفاده از قوانین آماری تعدیل می‌کند.

تعدادی از صاحبنظران معتقدند که بیمه ازکلمه «بیما» زازبان هندی گرفته شده است وبرخی دیگر نظر داده اند که بیمه از کلمه بیم «ترس» اخذ شده است و چنین استدلال می‌کنند که چون اولین بار روسها ازایران امتیاز بیمه گرفتند کلمه ازلغت استراخوانی که به معنی ضد بیم و ترس است اخذ کرده است. برخی مولفان نیز کلمه بیمه را یک واژه پارسی قدیم می دانند و به استناد کتاب مالک و ممالک تالیف ابوالسحق ابراهیم اصطخوی می گویند که بیمه نام شهری دردیار طربستان و دیلم بوده است و به هر حال ریشه لغوی هرچه باشد.

مفهوم مکانیسم فنی و تعاونی آن یکی است و آن عبارتست ازموسسه یا صندوق مشترکی که وظیفه سازمان دادن به تعاون افراد درمعرض خطر را ازطریق جمع آوری وجوهی معین طبق موازین آماری به منظور مقابله با عواقب خطرها به عهده دارد.

پروفسور«ژوزف امار» فرانسوی چنین تعریف می‌کند:

بیمه عملی است که به موجب آن یک طرف (بیمه گذار) متعهد پرداخت مبلغی به نام (حق بیمه) می شود وطرف دیگر (بیمه گر) باقبول مجموعه خطرهایی طبق موازین آماری پرداخت خسارت را درصورت تحقق خطر بعهده می گیرد.

درفرهنگ معین بیمه به عملی که اشخاص با پرداخت وجهی قراردادی منعقد می‌کنند که درصورت به مخاطره افتادن موضوع بیمه شرکت بیمه خسارت وارده را بپردازد اطلاق شده است.

درقانون بیمه مصوب سال 1316 بیمه چنین تعریف شده است:

«بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می‌کند که درازاء پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر درصورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده براو را جبران نموده و یا وجه معینی را بپردازد متعهد را بیمه گر، طرف تعهد را بیمه گذار، وجهی را که بیمه گذار می پردازد حق بیمه و آنچه را که بیمه میشود موضوع بیمه می‌نامند.»

بررسی فقهی مساله بیمه

مسائل بیمه از دیدگاه امام خمینی (ره) چند بار مورد بحث قرار گرفته است . یک بار در تاریخ مرداد ماه 1343 هجری درحوزه علمیه قم مطرح فرموده اند و بار دیگر در کتاب گرانقدر تحریر الوسیله که به سال 1384 هجری قمری درشهر بورسای ترکیه تالیف نموده، مسائل بیمه را ذکر فرموده اند.

بیمه از تحریر الوسیله

چنانچه بیمه گر تعهد کند که گذشته از پرداخت خسارت مبلغی اضافه بپردازد مثلاً کسی خود را درشرکت بیمه ای برای مدت معین دربرابر حق بیمه تعیین شده بیمه عمر کند و حق بیمه را به طور اقساط ماهانه بپردازد و درمقابل شرکت بیمه برای ترغیب و تشویق بیمه گذاران، تعهد کند که گذشته از مبلغ بیمه، چیزی اضافه بپردازد، این پول اضافی که بیمه گر به بیمه گذار می پردازد. ازقبیل ربای قرضی نیست، زیرا که پرداخت اقساط حق بیمه قرضی نیست، بلکه بیمه خود قراردادی مستقل است که درضمن آن این شرط آمده است واین شرطی است جایز و موثر و لازم الاجرا.

چنانچه شرکت بیمه با پول جمع شده مشترکین به تجارت بپردازد، صحیح است و بیمه گذار گذشته از دریافت خسارت، سهمی ازسوء تجارت مطابق با قرارداد خواهد داشت.

همچنین اگر دراین شرکت و تجارت بعضی از مشترکین پول بدهند و بعضی به جای پول کار کنند و قرادادشان مانند مضاربه (سرمایه گذاری درامور تجاری) ازنظر این جانب صحیح است .

تقسیم بندی انواع بیمه

باتوجه به انواع ریسک، قراردادهای بیمه نیز انواع متعددی دارد. ماهیت حقوقی بیمه نامه ها درکلیه موارد یکسان نیست و گهگاه می توان تفاوتهایی بین آنها تشخیص داد به طور کلی بیمه درسه شاخه اصلی زیر فعالیت می‌کند:

1-بیمه های اجتماعی (اجباری)
بیمه های اجتماعی که «بیمه های اجباری» یا «بیمه های ناشی از قانون» نیز خوانده می شود بیشتر درمورد کارگران و طبقات کم درآمد جامعه کاربرد دارد؛ یعنی افرادی که ازیک سو نیروی تولیدی جامعه محسوب می شوند و از دیگر سوء خود کمتر به فکرتامین آینده و معیشت خویش هستند . درنتیجه دولت درجهت حمایت از این قشر، به موجب قانون، ایشان را زیرچتر حمایت بیمه های اجتماعی قرار می‌دهد.

2-بیمه بازرگانی
به بیمه های بازرگانی «بیمه های اختیاری» هم اطلاق می شود و درآن بیمه گذار به میل خود و آزادانه به تهیه انواع پوششهای بیمه ای بازرگانی اقدام می‌کند دربیمه های بازرگانی، بیمه گذار درمقابل هم متعهد هستند. بیمه گر درمقابل دریافت حق بیمه از بیمه گذار، تأمین بیمه ای دراختیار وی قرار می‌دهد. بازارهایی وجود دارند که به موجب آنها بیمه های بازرگانی به دو دسته بیمه های زندگی و غیر زندگی تقسیم می شوند اما به طورکلی بیمه های بازرگانی به بیمه های اشیاء، مسئولیت، زیان پولی و بیمه اشخاص تقسیم شده اند.


3-بیمه تعاونی:
این شرکتها توسط بیمه گذاران تاسیس و اداره شده درصورت سوددهی، منافع بین اعضا توزیع یا تقسیم می گردد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 × 3 =